CDLAF – AEF (2026): Bài 1: Động lực tăng trưởng mới cần một nền tảng pháp lý đáng tin cậy

1. Khi các cực tăng trưởng mới hội tụ, yêu cầu về thể chế được đặt ra ngay từ đầu

Ngày 26 và 27/10/2026, Ông Trương Trọng Minh, Luật sư cấp cao đại diện của CDLAF, cùng các cộng sự đã tham gia với tư cách đại biểu tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026) do Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026) được tổ chức từ ngày 26 đến 29/10, với tên gọi “Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu”. Theo Ban tổ chức, diễn đàn kết nối các nguồn lực đầu tư, công nghệ và đổi mới sáng tạo, với khoảng 1.500 đại biểu trong nước và quốc tế. Chương trình ngày 27/10 gồm 16 phiên chuyên đề về trí tuệ nhân tạo, kinh tế tuần hoàn, ESG và logistics xanh, và Ban tổ chức dự kiến công bố khoảng 12 dự án đầu tư với tổng vốn hơn 13 tỷ USD.

Từ góc độ pháp lý, các cực tăng trưởng này không tồn tại tách biệt. Một dự án ứng dụng công nghệ có thể cùng lúc liên quan đến dữ liệu, sở hữu trí tuệ, đầu tư nước ngoài, tài chính và tiêu chuẩn môi trường, nên các quy định thuộc nhiều lĩnh vực được áp dụng đồng thời. Vì vậy, khuôn khổ pháp lý cần được xác định rõ ngay từ giai đoạn đầu. Trong quá trình đồng hành cùng nhà đầu tư nước ngoài, chúng tôi nhận thấy đây là nội dung được quan tâm ngay từ những buổi trao đổi đầu tiên, thường trước cả các vấn đề về ưu đãi đầu tư.

2. Thể chế và pháp luật ảnh hưởng đến tăng trưởng như thế nào

Mối quan hệ này có thể được xem xét qua ba yếu tố, mỗi yếu tố tác động đến một nhóm quyết định kinh doanh cụ thể.

Yếu tố thứ nhất là tính minh bạch. Doanh nghiệp cần biết quy định nào được áp dụng, phải đáp ứng điều kiện nào và cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết, để xác định được hồ sơ, thời gian và chi phí tuân thủ trước khi lập kế hoạch tài chính.

Yếu tố thứ hai là khả năng dự đoán. Với dự án có thời gian triển khai dài, doanh nghiệp cần đánh giá những thay đổi pháp lý có thể ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí. Khả năng dự đoán không có nghĩa là pháp luật không được thay đổi, mà là các thay đổi cần được công bố, hướng dẫn kịp thời và có thời gian chuyển tiếp hợp lý.

Yếu tố thứ ba là hiệu quả thực thi. Quy định chỉ phát huy giá trị khi được áp dụng nhất quán giữa các cơ quan và địa phương, và khi phát sinh tranh chấp, các bên có cơ sở rõ ràng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Những yêu cầu này phù hợp với định hướng của Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về nâng cao chất lượng xây dựng và thi hành pháp luật, và của Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó nhấn mạnh quyền tự do kinh doanh và môi trường đầu tư.

3. Mỗi cực tăng trưởng đặt ra những vấn đề pháp lý riêng

Thứ nhất là công nghệ, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu. Doanh nghiệp cần xác định quyền sở hữu trí tuệ, cách thức thu thập và sử dụng dữ liệu, biện pháp bảo mật và trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Luật số 91/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, và Luật Trí tuệ nhân tạo (Luật số 134/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Luật Trí tuệ nhân tạo có quy định chuyển tiếp riêng cho các hệ thống đã vận hành trước ngày luật có hiệu lực, nên doanh nghiệp cần xác định hệ thống của mình thuộc nhóm nào.

Thứ hai là tài chính, đầu tư và hợp tác quốc tế. Các bên cần làm rõ điều kiện đầu tư, luật áp dụng và phương thức giải quyết tranh chấp. Nghị quyết 222/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/9/2025, xây dựng khuôn khổ riêng cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, trong đó có Tòa án chuyên biệt và Trung tâm trọng tài quốc tế. Khuôn khổ này áp dụng trong phạm vi trung tâm và không mặc nhiên áp dụng cho mọi giao dịch đầu tư tại Việt Nam. Với các dự án khác, luật áp dụng và cơ chế giải quyết tranh chấp vẫn cần được thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.

Thứ ba là chuyển đổi xanh và chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp tham gia kinh tế tuần hoàn hoặc logistics xanh thường phải xác định nghĩa vụ về môi trường, tiêu chuẩn kỹ thuật trong hợp đồng và trách nhiệm của từng bên khi một khâu trong chuỗi không đáp ứng yêu cầu.

4. Niềm tin pháp lý được hình thành từ những điều cụ thể

Để minh họa, xin xét một tình huống giả định. Một doanh nghiệp sản xuất linh kiện tại Việt Nam muốn trở thành nhà cung cấp cho một đối tác nước ngoài. Bên cạnh chất lượng và giá cả, đối tác có thể yêu cầu doanh nghiệp chứng minh quyền sử dụng hợp pháp đối với phần mềm dùng trong sản xuất, cam kết bảo mật thông tin kỹ thuật, quy định rõ trách nhiệm khi lô hàng không đạt tiêu chuẩn, và xác định tranh chấp được giải quyết theo pháp luật nào, thông qua cơ quan nào.

Nếu chưa có hồ sơ, quy trình nội bộ và điều khoản hợp đồng tương ứng, doanh nghiệp có thể bỏ lỡ cơ hội hợp tác dù sản phẩm đạt yêu cầu. Đây chỉ là ví dụ minh họa, và kết luận pháp lý trong từng trường hợp còn phụ thuộc vào dữ kiện cụ thể và quy định áp dụng.

Ở giai đoạn đầu của một dự án, công việc của chúng tôi chủ yếu là cùng nhà đầu tư xác định khuôn khổ pháp lý áp dụng, các điều kiện và thủ tục cần thực hiện, đồng thời đánh giá rủi ro từ những quy định đang trong giai đoạn chuyển tiếp. Chúng tôi cũng phối hợp với khách hàng xây dựng điều khoản hợp đồng, xác định nghĩa vụ về dữ liệu và sở hữu trí tuệ, và lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp ngay từ đầu, nhằm xử lý các rào cản ban đầu về thể chế trước khi các cam kết kinh doanh được triển khai.

5. Từ hội tụ nguồn lực đến hợp tác bền vững

Tăng trưởng bền vững là kết quả của sự đóng góp từ cả hai phía. Nhà nước cần xây dựng và thực thi khuôn khổ pháp lý minh bạch, có khả năng dự đoán, còn doanh nghiệp cần chủ động tuân thủ, quản trị rủi ro và thực hiện đúng cam kết.

Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới mở ra nhiều cơ hội, nhưng để những cơ hội đó trở thành giá trị bền vững, cần có nền tảng thể chế đáng tin cậy và những chủ thể sẵn sàng hành động trong khuôn khổ pháp luật. Tinh thần của toàn bộ diễn đàn năm nay là nâng cao năng lực hợp tác của doanh nghiệp trong nước với các đối tác toàn cầu trong kỷ nguyên mới, và bài viết tiếp theo CDLAF sẽ xem xét các điều kiện pháp lý để hợp tác quốc tế của các bên vượt qua được giai đoạn cam kết.

📩 ĐẶT LỊCH TƯ VẤN CÙNG ĐỘI NGŨ LUẬT SƯ CDLAF

Liên hệ ngay với CDLAF để nhận đánh giá rủi ro sơ bộ từ đội ngũ Luật sư:

Hotline/Zalo: [+84 909 668 216]

Email: info@cdlaf.vn

Bạn có thể tham thảo thêm:

• • Cơ Chế Xử Lý Tranh Chấp, Bảo Vệ Quyền Lợi Và Thoái Vốn Của Cổ Đông Thiểu Số
  • Dự toán chi phí đóng cửa doanh nghiệp FDI – Vì sao cần rà soát Sức khỏe Pháp lý & Thuế trước khi nộp đơn giải thể?
  • Xử Lý Vốn Sau Khi Giải Thể Doanh Nghiệp FDI: Điều Kiện Đóng Tài Khoản DICA Và Chuyển Tiền Ra Nước Ngoài Hợp Pháp
  • Bỏ Mặc Pháp Nhân FDI Tại Việt Nam: Rủi Ro Tạm Hoãn Xuất Cảnh Và Trách Nhiệm Liên Đới Của Giám Đốc Nước Ngoài
  • Quyết Toán Thuế Khi Giải Thể Doanh Nghiệp FDI: 4 Rủi Ro Bóc Tách Chi Phí Và Giải Pháp Đóng Mã Số Thuế An Toàn