Tác giả: 

• Trần Phương Nam – Luật sư 
• Nguyễn Thành Long – Bộ phận pháp lý

Trong bối cảnh hội nhập, đầu tư ra nước ngoài là bước tiến khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tài chính và tuân thủ pháp luật, nhà đầu tư cần vượt qua các rào cản pháp lý nhất định. Căn cứ Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 103/2026/NĐ-CP, bài viết hệ thống hóa các điều kiện cần và đủ để triển khai dự án đầu tư quốc tế.

1. Điều kiện cần: Nền tảng nội tại của doanh nghiệp

Trước khi tiến hành đầu tư ra nước ngoài, doanh nghiệp phải tự rà soát và thỏa mãn các điều kiện sau đây:

• Về ngành, nghề đầu tư:
  • Không thuộc lĩnh vực cấm: Dự án không được phép thuộc các ngành, nghề cấm đầu tư ra nước ngoài (như kinh doanh các chất ma túy, hóa chất độc hại, mẫu vật hoang dã, mại dâm, mua bán người, v.v.).
  • Đáp ứng điều kiện chuyên ngành: Trường hợp đầu tư vào các ngành, nghề có điều kiện (ví dụ: ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, báo chí, phát thanh, truyền hình, kinh doanh bất động sản), nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện đặc thù của pháp luật chuyên ngành tương ứng.
• Về năng lực tài chính và nguồn vốn: Nhà đầu tư phải tự chịu trách nhiệm về việc thu xếp nguồn vốn để thực hiện hoạt động đầu tư. Nguồn vốn đầu tư ra nước ngoài có thể từ vốn chủ sở hữu, vốn vay tại Việt Nam chuyển ra nước ngoài, lợi nhuận giữ lại từ các dự án đang hoạt động ở nước ngoài.
• Về nghĩa vụ tài chính với Nhà nước: Đây là một trong những điều kiện quan trọng nhất. Doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế đối với Nhà nước tính đến thời điểm nộp hồ sơ dự án đầu tư. Văn bản xác nhận hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế từ cơ quan quản lý thuế là tài liệu không thể thiếu.
• Về tuân thủ quy định quản lý ngoại hối: Dòng tiền đầu tư ra nước ngoài phải được chuyển qua tài khoản vốn đầu tư ra nước ngoài mở tại một tổ chức tín dụng được phép tại Việt Nam, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quản lý ngoại hối.

2. Điều kiện đủ: Thực hiện các thủ tục pháp lý theo Nghị định 103/2026/NĐ-CP

Nếu các điều kiện cần là nền tảng nội tại của doanh nghiệp, thì điều kiện đủ là sự công nhận chính thức từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Theo quy định của Nghị định 103/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp phải hoàn thiện các thủ tục pháp lý sau:

• Cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài:
  • Các dự án có vốn đầu tư từ 7 tỷ đồng trở lên hoặc thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện phải được Bộ Tài chính cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài.

Một điểm đáng chú ý của khung pháp lý mới là việc bãi bỏ thủ tục Chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài như một bước hành chính độc lập. Thay vì phải nộp hồ sơ tại nhiều cơ quan, nhà đầu tư hiện chỉ cần làm việc với đầu mối duy nhất là Bộ Tài chính. Với các dự án có quy mô từ 1.600 tỷ đồng trở lên, trách nhiệm báo cáo và xin ý kiến Thủ tướng sẽ do chính Bộ Tài chính thực hiện ngay trong quá trình thẩm định hồ sơ cấp Giấy chứng nhận. Điều này giúp giảm thiểu đáng kể thời gian, chi phí và thủ tục hành chính cho doanh nghiệp trên hành trình xuất ngoại.

• • Đối với các dự án không thuộc trường hợp trên, nhà đầu tư kê khai thông tin về dự án đầu tư trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư để được cấp mã số khai hồ sơ tự động, không bắt buộc phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài.
  • Hồ sơ yêu cầu sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bao gồm: Văn bản đăng ký đầu tư ra nước ngoài, tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư, tài liệu chứng minh năng lực tài chính, văn bản xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế, và quyết định đầu tư nội bộ của doanh nghiệp (Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông/Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng thành viên tùy theo loại hình doanh nghiệp).

• Đăng ký giao dịch ngoại hối tại Ngân hàng Nhà nước:
  • Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài hoặc mã số khai hồ sơ tự động (đối với dự án không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận), nhà đầu tư không được tự ý chuyển tiền ngay mà bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch ngoại hối liên quan đến hoạt động đầu tư ra nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước.
  • Chỉ khi có văn bản xác nhận đăng ký của Ngân hàng Nhà nước, dòng vốn mới được phép chuyển ra nước ngoài.

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là hiện Ngân hàng nhà nước vẫn chưa ban hành Thông tư hướng dẫn đăng ký giao dịch ngoại hối đối với trường hợp không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận. Thực tế, hệ thống thủ tục công khai của Ngân hàng nhà nước hiện vẫn vận hành theo khung của Thông tư 12/2016/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung về thủ tục bởi Thông tư 78/2025/TT-NHNN) và thành phần hồ sơ công khai vẫn gắn với trường hợp nhà đầu tư đã có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài. Đây là khoảng trống hướng dẫn mà doanh nghiệp cần lưu ý trong giai đoạn chuyển tiếp.

3. Điểm lưu ý pháp lý dành cho doanh nghiệp

Hệ thống pháp luật mới ưu tiên tối đa việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tuy nhiên lại gia tăng các biện pháp hậu kiểm và quản lý rủi ro. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:

• Tính xác thực của tài liệu: Trách nhiệm giải trình về nguồn gốc dòng tiền đầu tư được thắt chặt để phòng chống rửa tiền.
• Báo cáo định kỳ: Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp báo cáo định kỳ về tình hình hoạt động của dự án ở nước ngoài qua Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư. Việc chậm trễ hoặc trốn tránh nghĩa vụ báo cáo sẽ dẫn đến các chế tài xử phạt hành chính nghiêm khắc và ảnh hưởng đến uy tín pháp lý của doanh nghiệp trong các dự án tương lai.
• Thủ tục tại quốc gia tiếp nhận đầu tư: Bên cạnh việc tuân thủ pháp luật Việt Nam, nhà đầu tư phải tìm hiểu kỹ và tuân thủ các quy định về đầu tư, doanh nghiệp, thuế, và lao động của quốc gia sở tại.

Hành trình đưa vốn ra nước ngoài mang lại cơ hội lợi nhuận và mở rộng quy mô lớn, nhưng đi kèm với đó là những rủi ro pháp lý chéo giữa các vùng quốc gia. Việc nắm vững và tuân thủ các quy định tại Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 103/2026/NĐ-CP là kim chỉ nam để đảm bảo các dự án được triển khai thuận lợi.

Thời gian viết bài: 27/05/2026

Bài viết ghi nhận thông tin chung có giá trị tham khảo, trường hợp bạn mong muốn nhận ý kiến pháp lý liên quan đến các vấn đề mà bạn đang vướng mắc, bạn vui lòng liên hệ với Luật sư của chúng tôi theo email info@cdlaf.vn

Bạn có thể tham thảo thêm:

• Rào Cản Sở Hữu Nước Ngoài: Nhà Đầu Tư FDI Cần Lưu Ý Gì Trước Khi Góp Vốn Vào Doanh Nghiệp Việt
• Người Lao Động Tự Ý Nghỉ Việc Nhiều Ngày Liên Tiếp: Doanh Nghiệp Cần Xử Lý Thế Nào Để Đúng Luật?
• Thương Mại Điện Tử Xuyên Biên Giới Và Yêu Cầu Tuân Thủ Cho Nhãn Hàng Quốc tế
• Khung Pháp Lý Về Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Khởi Nghiệp Sáng Tạo
• Chữ ký số, dấu thời gian và mã ID trong hợp đồng lao động điện tử