Tác giả: 

• Nguyễn Thị Huyền Anh – Luật sư cao cấp
• Võ Nguyễn Trúc Linh – Bộ phận pháp lý

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn khi Việt Nam chính thức “luật hóa” toàn diện các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, thay thế cho các đề án mang tính ngắn hạn trước đây. Với sự vận hành đồng bộ của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 và Nghị quyết 198/2025/QH15, hành lang pháp lý mới không chỉ mở đường cho các doanh nghiệp non trẻ, mà còn tạo ra dư địa lớn cho các tập đoàn lớn trong chiến lược thâu tóm công nghệ (M&A) và đầu tư mạo hiểm nhờ các ưu đãi đột phá về thuế và hạ tầng. Bài viết dưới đây của CDLAF sẽ chia sẽ những điểm cốt lõi của khung pháp lý này với kỳ vọng giúp các doanh nghiệp, nhà đầu tư hiểu rõ hơn về chính sách của pháp luật Việt Nam cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, một trong các mũi nhọn phát triển kinh tế của đất nước trong kỷ nguyên mới.

1. Khái quát về doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Trước đây, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam được triển khai chủ yếu thông qua Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” theo Quyết định 844/QĐ-TTg và Thông tư 01/2018/TT-BKHCN.

Theo Khoản 1 Điều 2 Thông tư 01/2018/TT-BKHCN, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng nhanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới và có thời gian hoạt động không quá 05 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Tuy nhiên, sau năm 2025, chính sách pháp luật của Việt Nam đã có sự thay đổi đáng kể khi chuyển từ cơ chế hỗ trợ mang tính “đề án” sang xây dựng một khung pháp lý toàn diện về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo. Đồng thời, tên gọi “doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” cũng đã chuyển thành “doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo”. Sự thay đổi này được thể hiện thông qua các văn bản như: Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, Nghị định 268/2025/NĐ-CP, Nghị quyết 198/2025/QH15.

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được hiểu là doanh nghiệp được thành lập để thực hiện ý tưởng trên cơ sở khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới và có khả năng tăng trưởng nhanh. Cách tiếp cận này cho thấy trọng tâm của chính sách hiện nay không chỉ dừng ở yếu tố “mới” mà còn nhấn mạnh đến khả năng mở rộng thị trường, thương mại hóa công nghệ và tăng trưởng của doanh nghiệp.Top of FormBottom of Form

2. Các chính sách hỗ trợ đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Cơ chế công nhận và tiếp cận chính sách hỗ trợ đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 đã bước đầu thiết lập cơ chế hỗ trợ riêng đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp này tiếp cận hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Theo Điều 57 của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền công nhận là đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi và hỗ trợ theo quy định pháp luật. Theo đó, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được ưu tiên thuê đất, sử dụng cơ sở hạ tầng tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung; ưu tiên sử dụng trang thiết bị nghiên cứu, phòng thí nghiệm dùng chung, cơ sở ươm tạo và trung tâm đổi mới sáng tạo; đồng thời được hỗ trợ thông tin, truyền thông và xúc tiến thương mại.

Thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo và trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo

Nghị định 268/2025/NĐ-CP đặt trọng tâm vào việc phát triển hệ thống trung tâm đổi mới sáng tạo và trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo ở cấp quốc gia và địa phương nhằm hình thành hạ tầng hỗ trợ cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam. Theo đó, các trung tâm này có vai trò triển khai các hoạt động hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo như đào tạo, huấn luyện, kết nối đầu tư, xúc tiến thương mại, hỗ trợ thương mại hóa công nghệ và hỗ trợ sử dụng cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo, khu làm việc chung. Đồng thời, các trung tâm còn là đầu mối tổ chức các hoạt động kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo, đầu tư mạo hiểm trong nước và quốc tế, tổ chức ngày hội khởi nghiệp sáng tạo, cuộc thi đổi mới sáng tạo cũng như hỗ trợ tư vấn pháp lý, chuyển giao công nghệ và sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Có thể thấy, việc thành lập và phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo không chỉ nhằm hỗ trợ riêng từng doanh nghiệp mà còn hướng đến xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo có tính liên kết giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ sở nghiên cứu, chuyên gia và cơ quan quản lý nhà nước.

Các hoạt động hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Điều 59 Nghị định 268/2025/NĐ-CP quy định nhiều hoạt động nhằm phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và thúc đẩy văn hóa khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam. Theo đó, Nhà nước hỗ trợ các hoạt động đào tạo, huấn luyện và nâng cao năng lực cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo; kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo, đầu tư mạo hiểm trong nước và quốc tế; tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm và phát triển thị trường cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Đồng thời, doanh nghiệp còn có thể được hỗ trợ sử dụng cơ sở ươm tạo, khu làm việc chung, tư vấn chuyển giao công nghệ, tư vấn pháp lý, đăng ký và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Ngoài ra, Điều 59 còn cho phép tổ chức các cuộc thi, ngày hội đổi mới sáng tạo, hoạt động truyền thông và hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ mới nhằm thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và nâng cao khả năng kết nối giữa

Chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

Theo quy định tại Điều 10 Nghị quyết 198/2025, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Việc xác định thời gian miễn, giảm thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Ngoài ra, nghị quyết còn quy định về việc miễn thuế thu nhập cá nhân, thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

3. Cơ chế ưu đãi đặc thù tại Thành phố Hồ Chí Minh

Theo Điều 13 Nghị định 11/2024/NĐ-CP, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức khoa học và công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo và các tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát sinh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập này. Thời gian miễn thuế là 05 năm kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạp phát sinh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, trong thời gian Nghị quyết 98/2023/QH15 còn hiệu lực, tổ chức có thu nhập từ chuyển nhượng vốn góp hoặc quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cũng có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập này nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc áp dụng các cơ chế miễn, giảm thuế đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hiện vẫn còn gặp một số khó khăn do chưa có hướng dẫn đầy đủ về hạch toán kế toán, xác định khoản thu nhập được ưu đãi và thủ tục kê khai thuế tương ứng.

4. Chính sách hỗ trợ đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo

Ngoài khung pháp lý nêu trên, Nghị định 80/2021/NĐ-CP còn quy định cơ chế hỗ trợ riêng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. Đây là nhóm doanh nghiệp được ưu tiên hỗ trợ trong giai đoạn đầu phát triển nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và thương mại hóa sản phẩm đổi mới sáng tạo.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo

Theo Khoản 2 Điều 2 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo là doanh nghiệp nhỏ và vừa được thành lập để thực hiện ý tưởng trên cơ sở khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới và có khả năng tăng trưởng nhanh.

Theo khoản 1 Điều 17 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 và Điều 20 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo được hỗ trợ khi đáp ứng các điều kiện và tiêu chí sau đây:

• Có thời gian hoạt động không quá 05 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu;
• Chưa thực hiện chào bán chứng khoán ra công chúng đối với công ty cổ phần;
• Sản xuất, kinh doanh sản phẩm hình thành từ sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, phần mềm máy tính, ứng dụng trên thiết bị di động, điện toán đám mây hoặc các đối tượng công nghệ, tài sản trí tuệ khác theo quy định pháp luật;
• Sản xuất, kinh doanh sản phẩm được tạo ra từ hoạt động nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm, sản phẩm mẫu hoặc hoàn thiện công nghệ;
• Có sản phẩm đạt giải tại các cuộc thi khởi nghiệp, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hoặc các giải thưởng về khoa học và công nghệ;
• Có giải pháp công nghệ hoặc mô hình kinh doanh mới có khả năng tăng trưởng doanh thu tối thiểu 20% trong 02 năm liên tiếp trên cơ sở phân tích thị phần, khả năng phát triển sản phẩm, dịch vụ và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí nêu trên có thể được xem xét lựa chọn để hưởng cơ chế hỗ trợ khi:

• Có giải thưởng hoặc chứng nhận liên quan đến khởi nghiệp sáng tạo, khoa học công nghệ hoặc công nghệ cao;
• Đã được đầu tư hoặc cam kết đầu tư bởi quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo hoặc các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo;
• Được lựa chọn thông qua Hội đồng đánh giá do cơ quan, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập theo quy định pháp luật.

Nội dung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo

Theo quy định tại Điều 22 và Điều 27 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo có thể được hỗ trợ theo các hình thức sau:

• Đối với cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo và khu làm việc chung: Doanh nghiệp có thể được hỗ trợ chi phí thuê, sử dụng không gian làm việc, trang thiết bị kỹ thuật, phòng thí nghiệm và các cơ sở phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm sản phẩm.
• Đối với sở hữu trí tuệ: Doanh nghiệp có thể được hỗ trợ chi phí tư vấn, đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ đối với sản phẩm, công nghệ hoặc mô hình kinh doanh.
• Đối với thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm, công nghệ: Doanh nghiệp có thể được hỗ trợ chi phí thử nghiệm, kiểm định, hoàn thiện sản phẩm mẫu, hoàn thiện công nghệ và quy trình kinh doanh mới trước khi đưa ra thị trường.
• Đối với đào tạo, huấn luyện chuyên sâu: Doanh nghiệp có thể được hỗ trợ tham gia các khóa đào tạo, huấn luyện về quản trị doanh nghiệp, gọi vốn, phát triển sản phẩm, công nghệ và kỹ năng khởi nghiệp sáng tạo.
• Đối với thông tin, truyền thông và xúc tiến thương mại: Doanh nghiệp có thể được hỗ trợ quảng bá sản phẩm, tham gia hội chợ, triển lãm, sự kiện kết nối đầu tư và kết nối với mạng lưới khởi nghiệp sáng tạo trong và ngoài nước.
• Đối với lãi suất vay vốn: Doanh nghiệp có thể được ngân sách nhà nước hỗ trợ cấp bù lãi suất đối với các khoản vay trung và dài hạn tại tổ chức tín dụng để thực hiện phương án, dự án sản xuất – kinh doanh. Mức hỗ trợ lãi suất theo quy định hiện hành là 2%/năm, tùy thuộc vào chương trình hỗ trợ và khả năng bố trí ngân sách trong từng thời kỳ.

Ngoài ra theo quy định tại Khoản 3 Điều 10 Nghị quyết 198/2025 thì doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập trong 03 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Có thể thấy, pháp luật Việt Nam hiện nay đang từng bước hình thành cơ chế hỗ trợ riêng đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thông qua các chính sách về hạ tầng đổi mới sáng tạo, hỗ trợ thương mại hóa công nghệ, hỗ trợ sở hữu trí tuệ và ưu đãi thuế. Tuy nhiên, phần lớn cơ chế hỗ trợ hiện nay vẫn được triển khai thông qua các chương trình, đề án và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, thay vì một cơ chế pháp lý thống nhất dành riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Thời gian viết bài: 20/05/2026

Bài viết ghi nhận thông tin chung có giá trị tham khảo, trường hợp bạn mong muốn nhận ý kiến pháp lý liên quan đến các vấn đề mà bạn đang vướng mắc, bạn vui lòng liên hệ với Luật sư của chúng tôi theo email info@cdlaf.vn

Bạn có thể tham thảo thêm:

• Chữ ký số, dấu thời gian và mã ID trong hợp đồng lao động điện tử
• Hướng Dẫn Cấp Mã ID Cho Hợp Đồng Lao Động Điện Tử Theo Thông Tư 08/2026/TT-BNV
• Cắt Giảm Ngành Nghề Kinh Doanh Có Điều Kiện Từ 01/7/2026
• Đầu Tư Ra Nước Ngoài Của Doanh Nghiệp FDI: Thủ Tục Theo NĐ 103/2026
• Người Nước Ngoài Sở Hữu Bất Động Sản Tại Việt Nam
• Trách Nhiệm Của Doanh Nghiệp Khi Sử Dụng Lao Động Nước Ngoài
• Doanh Nghiệp Có Bắt Buộc Có Nhân Sự Bảo Vệ Dữ Liệu Cá Nhân?