Chào bán cổ phần riêng lẻ được là một bước đi tài chính khi doanh nghiệp cần mở rộng hoạt động kinh doanh và cần đến nguồn vốn huy động từ bên ngoài thay vì phụ thuộc vào các khoản vốn vay. Bên cạnh đó chào bán cổ phần tiêng lẻ cũng giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế, đón nhận được các nhà đầu tư chiến lược tham gia góp vốn, năng lực quản trị hay còn là thị trường mà nhà đầu tư mang về. Chính vì vậy trong bối cảnh kinh tế hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn phương thức chào bán cổ phần riêng lẻ để từng bước nâng cấp dần vị thế, quy mô của doanh nghiệp. Tuy nhiên để quá trình chào bán cổ phần riêng lẻ được thuận lợi và đạt được mục tiêu cuối cùng mà doanh nghiệp hướng đến thì về phía doanh nghiệp sẽ cần chú ý các điểm quan trọng được chia sẻ dưới đây.
1. Hiểu về chào bán cổ phần riêng lẻ
Chào bán chứng khoán riêng lẻ (bao gồm chào bán cổ phần) là việc chào bán chứng khoán không thuộc trường hợp chào bán thông qua phương tiện thông tin đại chúng và theo một trong các phương thức sau đây: Chào bán cho dưới 100 nhà đầu tư, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp; Chỉ chào bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.
Trường hợp chào bán cổ phần riêng lẻ mà nhà đầu tư cá nhân, tổ chức nước ngoài thì sẽ cần chú ý đến việc phải thực hiện các thủ tục để nhà đầu tư nước ngoài được chấp thuận cho việc mua vốn. Bên cạnh đó nhà đầu tư nước ngoài cũng sẽ cần đáp ứng được đầy đủ các điều kiện liên quan đến tiếp cận thị trường ( ngành nghề), các vấn đề về quốc phòng cũng như quy định pháp luật về đất đai. Mặc dù vậy, thủ tục chào bán cổ phần riêng lẻ đơn giản hơn nhiều so với chào bán ra công chúng, doanh nghiệp chỉ cần xác định được chính xác đôi tượng nhà đầu tư hướng đến cũng như mục tiêu mà doanh nghiệp cần đạt. Dựa trên mục tiêu cuối cùng mà doanh nghiệp đi ngược lại để thiết kế ra kế hoạch chi tiết cho việc chào bán cổ phần riêng lẻ.
2. Cách thức thực hiện việc chào bán cổ phần riêng lẻ
Chào bán cổ phiếu riêng lẻ sẽ cần dựa trên phương án mà công ty đã thông qua, theo đó cách thức chào bán sẽ có sự khác biệt giữa công ty cổ phần chưa phải là công ty đại chúng và công ty đại chúng, cụ thể:
Đối với công ty cổ phần chưa phải là đại chúng:
Bước 1: Công ty quyết định phương án chào bán cổ phần riêng lẻ theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020;
Bước 2: Thực hiện quyền ưu tiên mua cổ phần: Cổ đông của công ty thực hiện quyền ưu tiên mua cổ phần theo quy định tại khoản 2 Điều 124 của Luật Doanh nghiệp 2020 chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu, trừ trường hợp sáp nhập, hợp nhất công ty;
Trường hợp cổ đông và người nhận chuyển quyền ưu tiên mua không mua hết thì số cổ phần còn lại được bán cho người khác theo phương án chào bán cổ phần riêng lẻ với điều kiện không thuận lợi hơn so với điều kiện chào bán cho các cổ đông, trừ trường hợp Đại hội đồng cổ đông có chấp thuận khác.
Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần chào bán theo quy định tại bước này phải làm thủ tục về mua cổ phần theo quy định của Luật Đầu tư.
Lưu ý rằng, đối với nhà đầu tư nước ngoài, việc mua cổ phần được chào bán riêng lẻ sẽ cần chú ý đến cam kết mở cửa của Việt Nam, để từ đó xác định nhà đầu tư đủ điều kiện về ngành nghề, tỉ lệ vốn và hình thức hiện diện tại Việt Nam để tham gia sở hữu vốn hay chưa.
Bước 3: Thực hiện thủ tục tăng vốn tại Cơ quan Đăng ký kinh doanh
Trường hợp số lượng cổ phần dự kiến chào bán không được cổ đông và người nhận chuyển quyền ưu tiên mua đăng ký mua hết thì Hội đồng quản trị có quyền bán số cổ phần được quyền chào bán còn lại cho cổ đông của công ty và người khác với điều kiện không thuận lợi hơn so với những điều kiện đã chào bán cho các cổ đông, trừ trường hợp Đại hội đồng cổ đông có chấp thuận khác hoặc pháp luật về chứng khoán có quy định khác.
Và trong mọi trường hợp cổ phần được coi là đã bán khi được thanh toán đủ và những thông tin về người mua quy định tại khoản 2 Điều 122 của Luật Doanh nghiệp được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký cổ đông; kể từ thời điểm đó, người mua cổ phần trở thành cổ đông của công ty. Sau khi cổ phần được thanh toán đầy đủ, công ty phát hành và giao cổ phiếu cho người mua; trường hợp không giao cổ phiếu, các thông tin về cổ đông được ghi vào sổ đăng ký cổ đông để chứng thực quyền sở hữu cổ phần của cổ đông đó trong công ty.
Chào bán cổ phần riêng lẻ của tổ chức phát hành là Công ty đại chúng
Theo Khoản 1 Điều 31 Luật Chứng khoán 2019 (được hướng dẫn và bổ sung bởi Nghị định 155/2020/NĐ-CP và các văn bản liên quan), việc chào bán cổ phần riêng lẻ không đơn thuần là hoạt động huy động vốn, mà là giao dịch chịu giám sát chặt chẽ nhằm bảo vệ tính minh bạch và kiểm soát quyền sở hữu trong doanh nghiệp đại chúng. Theo đó việc chào bán cần tuân thủ các điều kiện sau:
Có quyết định của Đại hội đồng cổ đông thông qua phương án phát hành và sử dụng số tiền thu được từ đợt chào bán; xác định rõ tiêu chí nhà đầu tư; số lượng cổ phiếu, giá chào bán cổ phiếu hoặc nguyên tắc xác định giá chào bán cổ phiếu;
Đối tượng tham gia đợt chào bán chỉ bao gồm nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp đối với đợt chào bán cổ phiếu, trái phiếu chuyển đổi hoặc nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo quy định đối với đợt chào bán trái phiếu kèm chứng quyền;
Việc giao dịch, chuyển nhượng cổ phiếu chào bán riêng lẻ, trái phiếu chuyển đổi chào bán riêng lẻ, trái phiếu kèm chứng quyền chào bán riêng lẻ bị hạn chế tối thiểu là 03 năm đối với nhà đầu tư chiến lược và tối thiểu là 01 năm đối với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán, trừ trường hợp giao dịch, chuyển nhượng giữa các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trong một số trường hợp hoặc thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, quyết định của Trọng tài hoặc thừa kế theo quy định của pháp luật;
Các đợt chào bán cổ phiếu riêng lẻ, trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ, trái phiếu kèm chứng quyền riêng lẻ phải cách nhau ít nhất 06 tháng kể từ ngày kết thúc đợt chào bán gần nhất.
3. Một số khuyến nghị chuyên sâu cho doanh nghiệp khi thực hiện chào bán cổ phần riêng lẻ
Để quá trình xử lý các vụ việc về chào bán cổ phần riêng lẻ được đạt đúng mục tiêu, chúng tôi nhận thấy các doanh nghiệp nên cần lưu ý các điểm sau
Xác định rõ mục tiêu tài chính và kiểm soát: Trước khi tiến hành phát hành, doanh nghiệp cần xác định mục tiêu huy động vốn là gì – mở rộng dự án, tái cấu trúc tài chính, hay đón nhận nhà đầu tư chiến lược. Với mỗi mục tiêu khác nhau, cấu trúc phát hành và điều khoản cổ phần (giá, quyền biểu quyết, cam kết nắm giữ) sẽ cần được thiết kế khác biệt. Sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp là “chào bán để có tiền”, mà chưa dự tính tác động pha loãng quyền sở hữu và kiểm soát doanh nghiệp.
Chọn đúng nhà đầu tư – không chỉ chọn người có tiền: Nhà đầu tư trong phát hành riêng lẻ không chỉ mang vốn mà còn mang “chất lượng chiến lược”. Doanh nghiệp nên ưu tiên các nhà đầu tư có thể mang theo công nghệ, thị trường, hoặc năng lực quản trị, thay vì chỉ góp vốn tài chính. Việc đánh giá kỹ tầm nhìn, phong cách điều hành và lợi ích dài hạn của nhà đầu tư giúp tránh xung đột lợi ích và đảm bảo hợp tác bền vững sau phát hành.
Kiểm soát rủi ro pháp lý và minh bạch hồ sơ: Phát hành riêng lẻ có thể bị vô hiệu nếu hồ sơ hoặc quy trình không tuân thủ đúng quy định về đối tượng, thời hạn, hoặc công bố thông tin.
Chào bán cổ phần riêng lẻ là một quyết định tài chính – pháp lý có tầm chiến lược. Nó không chỉ là cách huy động vốn, mà còn là bài toán về cấu trúc sở hữu, kiểm soát quyền lực và định vị giá trị doanh nghiệp. Một đợt phát hành riêng lẻ thành công là đợt mà doanh nghiệp không chỉ nhận được vốn, mà còn nâng được tầm quản trị và tạo tiền đề cho bước phát triển cao hơn – cả trên phương diện tài chính lẫn uy tín thị trường.
Thời gian viết bài: 09/10/2024
Bài viết ghi nhận thông tin chung có giá trị tham khảo, trường hợp bạn mong muốn nhận ý kiến pháp lý liên quan đến các vấn đề mà bạn đang vướng mắc, bạn vui lòng liên hệ với Luật sư của chúng tôi theo email info@cdlaf.vn
Vì sao chọn dịch vụ CDLAF
- Chúng tôi cung cấp đến bạn giải pháp pháp lý hiệu quả và toàn diện, giúp bạn tiết kiệm ngân sách, duy trì sự tuân thủ trong doanh nghiệp;
- Chúng tôi tiếp tục duy trì việc theo dõi vấn đề pháp lý của bạn ngay cả khi dịch vụ đã hoàn thành và cập nhật đến bạn khi có bất kỳ sự thay đổi nào từ hệ thống pháp luật Việt Nam;
- Hệ thống biểu mẫu về doanh nghiệp, đầu tư được xây dựng và cập nhật liên tục sẽ cung cấp khi khách hàng yêu cầu, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục;
- Doanh nghiệp cập nhật kịp thời các chính sách và phương thức làm việc tại các cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
- Đội ngũ Luật sư của CDLAF nhiều năm kinh nghiệm hoạt động tại lĩnh vực Lao động, Doanh nghiệp, Đầu tư cùng với các cố vấn nhân sự, tài chính;
- Quy trình bảo mật thông tin nghiêm ngặt trong suốt quá trình thực hiện dịch vụ và ngay cả khi dịch vụ được hoàn thành sau đó;
Bạn có thể tham thảo thêm:
- Người nước ngoài ly hôn tại Việt Nam và phân chia tài sản
- Điều kiện và vấn đề cần lưu ý khi người nước ngoài ly hôn tại Việt Nam
- Hướng dẫn doanh nghiệp sử dụng tài khoản vay và trả nợ khoản vay nước ngoài
- Khi nào thì doanh nghiệp xác lập hợp đồng vay nước ngoài ngắn hạn, hợp đồng dài hạn
- Làm sao để khoản vay nước ngoài đúng luật?
